Geschiedenis

LETS voor de jaren 90

LETS, wat staat voor Local Exchange and Trading System, is voor het eerst begin jaren 80 toegepast in Canada. LETSystemen hebben hun oorsprong in sociale experimenten in de jaren zestig en zeventig. In die tijd kwamen de plaatselijke zelfhulp-netwerken op en herleefden coöperatieve sociale experimenten. Vaardigheidsruilbeurzen waren algemeen, in het bijzonder onder werklozen in grote steden in Engeland en Noord Amerika. Deze ruilbeurzen werden meestal georganiseerd door plaatselijke activisten.

Vaak werkten die met minderheden of belangengroepen. Individuen brachten hun vaardigheden in in een gemeenschappelijke pool en werden gewoonlijk beloond voor hun tijd op uur- of puntenbasis.

In 1976 zette David Weston een egalitair systeem op in Vancouver City: Community Exchange. Transacties waren gebaseerd op tijd. In 1979 begon hij op Vancouver Island een soortgelijk systeem.

Begin jaren tachtig begon Michael Linton een systeem waarin niet een tijdseenheid maar een green dollar de eenheid was, gelijk aan de Canadese dollar. Dat was in de Canadese county Commox Valley bij Vancouver. Die had in korte tijd drie zware klappen te verwerken gekregen. De houtkap was aan banden gelegd, een nabije legerbasis was gesloten en vanwege de ongunstige koers van de Canadese dollar bleven steeds meer toeristen weg. Daarmee vielen in één keer de drie belangrijkste pijlers weg waar de lokale economie op dreef. De gevolgen waren rampzalig.

Veel mensen verloren direct hun baan en anderen werden in de crisis meegesleept. Allerlei bedrijfjes gingen failliet en de plaatselijke handel droogde op. Om de onderlinge ruil weer op gang te brengen, werd een eigen ruileenheid in omloop gebracht. In een centrale boekhouding werd ieders rekening bijgehouden en ‘s werelds eerste LETSysteem zag het levenslicht.

Op het hoogtepunt deden niet alleen zo’n zeshonderd particulieren mee, maar hadden zich ook enkele plaatselijke winkeltjes aangesloten. En hoewel het systeem na twee-en-een-half jaar weer instortte, bleek het idee een succes. De media toonden veel belangstelling en LETS verspreidde zich binnen een paar jaar over heel Canada. Het waaide over naar Nieuw-Zeeland en Australië. en nam daar een grote vlucht. In Australië zijn al meer dan honderdvijftig systemen, waaronder die van Blue Mountains en Maleny met elk ruim 1500 deelnemers.

In Europa sloeg het LETS-concept het eerst in Groot- Brittannië. aan. Eind jaren negentig zijn daar zo’n 500 systemen in werking. Daar werd ook een nationaal netwerk gevormd om deze systemen in hun ontwikkeling te steunen.